Sayfa 68

İnsan bilincinin kendi dışında var kabul ettiği objek-
tif alem veya varlık dünyasını,her var oluşu insan
idraki bir sebebe bağlar.Mantıklı olarak çalışan her aklın kabul edeceği ve etmesi gereken bu kabul,in-
sanoğlunun bütün ilminin esasını oluşturur.Sosyal
bilimler de pozitif bilimler de sebep sonuç ilişkisi bize
yol gösterir.Ancak her şeyin bir sebebi var Yaratıcı
nın da bir sebebimi var sorususunu soramayız.Çün
kü saçmadır.Bu alanda sebep sonuç zincirini sonsu
za uzatabiliriz,ama cevap yerine bir tekrarla karşıla
şırız,çıkmazda olduğumuzu anlarız.Varlığını hiç bir
varlığa borçlu olmayan(Kıdem bizzat) ve varlığı ak-
len zaruri,yaratıcı Allah kavramını kabul etmediği-
miz takdirde saçmalıktan kurtulamayız.Bütün varlığı
oluşu izah etmek için yaratıcı Allah kavramını ve ya
ratma eylemini kabul mecburiyetindeyiz.
……………………Sayfa 403
Demek ki mümin, yukarıda beyan edilen İlahi,insani
tabiî,fiziki,hukuk düzeninde insanlarla rızaya daya
nan sözleşmeler yapacak,onlara sadakatla uyacak
asla istismar etmeyecek,ettirmeyecektir.Ayrıca be-
lirtmeliyiz ki sadece İlahi,tabii, insani ve ilmi bir hu-
kukla iktifa etmeyecek,adaleti,iyiliği yakınlarından başlayarak takip edecek,kötülüklerle savaşacaktır.
Bozgunculukla,hayasızlıkla,azgınlıkla ve benzeri sos
yal hastalıklarla savaşacaktır.Bu büyük ahlaki,insa
ni hedefleri gerçekleştirmek amacı ile yapılan her
türlü meşru eylem,çaba amel-i salih kapsamındadır.